Kunut Nedir?

Sözlükte Allah’a ihlasla kulluk etmek, namaz ve duayı uzatmak, sükut etmek, dua etmek, ibadet kastıyla ayakta durmak gibi anlamlara gelen kunut, dini bir terim olarak, namazda rükudan önce veya sonra ayakta dua etmeyi ifade eder.
Hanefilere göre, vitir namazının üçüncü rekatında kunut yapmak vaciptir. Kunutta tekbir alnır ve kunut duaları olan “Allahümme inna neste’inuke” ve “Allahümme iyyake na’büdü” duaları okunur. (İbn Abidin, Reddü’l-muhtar, II, 6). Bu duayı bilmeyen kimse “Rabbena atina” duasını okur veya üç defa “Allahümmeğfir li” der. Namazda kunutu unutan kişi, namazın sonunda sehiv secdesi yapar Şafii ve Malikilere göre ise, sabah namazının ikinci rekatında, rükudan sonra kunut yapılır. Sabah namazında kunut yapmak Şafiilere göre sünnet, Malikilere göre ise müstehaptır. Şafii veya Maliki imamın arkasında sabah namazı kılan bir Hanefi, dilerse kunut duasına katılır, dilerse sessizce bekler (Merğinani, el-Hidaye, I, 66).

Şu kunut dualarındaki kulluk ifadelerini biraz düşünürsek ne büyük bir incelik var! Akşama kadar türlü meşakkat içinde çeşitli ihtiyaç ve hallerde bulunan bir Müslüman, akşam olup istirahata çekileceği zaman nasıl yalvarıyor? Nasıl kulluğunu Allah’a arzediyor. Allah’dan yardım istiyor. Allah’dan günahlarını affetmesini, bağışlamasını istiyor. Allah’dan daima hidayet istiyor. O’na güveniyor. O’na sığınıyor. Her işinde Allah’ın ismini zikrettiğini (andığını) söylüyor. Kulluğunu ancak O’na yaptığını, O’na secde ettiğini söylüyor. Yani, Allah’ın büyüklüğünü, kendisinin de Allah’a muhtaç olduğunu söylüyor.

KUNUT DUÂSI – 1

OKUNUŞU

Allâhümme innâ nesteînüke ve nestağfirüke ve nestehdik. Ve nü’minü bike ve netûbü ileyk. Ve netevekkelü aleyke ve nüsnî aleykel-hayra küllehû neşkürüke ve lâ nekfürüke ve nahleu ve netrükü men yefcürük.

ANLAMI

Allahım! Senden yardım isteriz, günahlarımızı bağışlamanı isteriz, razı olduğun şeylere hidayet etmeni isteriz. Sana inanırız, sana tevbe ederiz. Sana güveniriz. Bize verdiğin bütün nimetleri bilerek seni hayır ile öğeriz. Sana şükrederiz. Hiçbir nimetini inkar etmez ve onları başkasından bilmeyiz. Nimetlerini inkar eden ve sana karşı geleni bırakırız.

KUNUT DUÂSI-1 DİNLE ve EZBERLE

KUNUT DUÂSI – 2

OKUNUŞU

Allâhümme iyyâke na’büdü ve leke nüsalli ve nescüdü ve ileyke nes’a ve nahfidü nercû rahmeteke ve nahşâ azâbeke inne azâbeke bil’küffâri mülhık.

ANLAMI

Allahım! Biz yalnız sana kulluk ederiz. Namazı yalnız senin için kılarız, ancak sana secde ederiz. Yalnız sana koşar ve sana yaklaştıracak şeyleri kazanmaya çalışırız. İbadetlerini sevinçle yaparız. Rahmetinin devamını ve çoğalmasını dileriz. Azabından korkarız, şüphesiz senin azabın kafirlere ve inançsızlara ulaşır.

KUNUT DUÂSI-2 DİNLE ve EZBERLE

Rabbena duası, Kuran-ı Kerim’de Bakara Suresi’nin 201. ayetinde; Rabbenağfirli duası ise İbrahim Suresi’nin 41. ayetinde yer alır.

RABBENÂ ÂTİNA ve RABBENAĞFİRLİ DUALARI

OKUNUŞU

Rabbenâ âtina fid’dünyâ haseneten ve fi’l-âhireti haseneten ve kınâ azâben’nâr.
Rabbenâğfirlî ve li-vâlideyye ve lil-mü’minine yevme yekûmü’l hisâb.

ANLAMI

Ey rabbimiz! Bize bu dünyada da iyilik ver, öteki dünyada da iyilik ver; bizi cehennem azabından koru.
Rabbimiz! Hesap kurulacağı gün beni, anamı, babamı ve müminleri bağışla.

DİNLE

Fatih ÇOLLAK Hocaefendi ile Rabbena Atina ve Rabbenağfirli dualarını dinleyerek talim yapabilirsiniz.

Salli ve Bârik duaları; Hz. Peygamber (s.a.s.) için okunan ve Allah’ın rahmet ve selâmının O’nun üzerine olması dileğini dile getiren dualara denir. Kur’ân-ı Kerim’de “Şüphesiz Allah ve melekleri Peygamber’e salât ediyorlar. Ey iman edenler! Siz de ona salât edin, selâm edin.” (Ahzâb, 33/56) buyrulmaktadır. Hz. Peygamber (s.a.s.)’e Allahu Teâlâ’nın salât etmesi, rahmet etmesi; meleklerin salât etmesi, şanının yüceltilmesini dilemeleri; mü’minlerin salât etmesi ise, dua etmeleri anlamını ifade eder. Kur’ân-ı Kerim’in, Hz. Peygamber (s.a.s.)’e salât-u selâm getirmeyi emreden bu ayetine paralel olarak, geçmiş dönemlerde tanzim edilmiş pek çok salât-u selâm örnekleri vardır. Peygamberimiz (s.a.s.)’e en kısa şekilde: “Allâhümme salli alâ Muhammed” veya “Sallallahü aleyhi ve sellem” diye salât getirilir.

Bu hususta birçok hadis de rivayet olunmuştur. Nitekim İbn Ebî Leyla şöyle demiştir: “Ka’b b. Ucra ile bir defasında karşılaştım, bana şöyle dedi: Sana Hz. Peygamberden işittiğim bir hediye vereyim mi? Hz. Peygamber bizim yanımıza geldi. Biz ona ‘Ya Resûlallah! Bizler sana nasıl selam okuyacağımızı öğrendik. Fakat sana nasıl salât okuyacağız?’ diye sorduk. Resûlullah (s.a.s.) bize şöyle buyurdu:

“Allah’ım! Muhammed’e ve Muhammed’in ailesine, İbrahim ve onun ailesi üzerine salât ettiğin gibi salât et! Şüphe yok ki, sen çokça hamdedilen ve şanı yüce olansın. Allah’ım! Muhammed’e ve Muhammed’in ailesine, İbrahim ve ailesine bereket ihsan ettiğin gibi bereket ihsan eyle! Şüphesiz ki, sen çokça hamdedilen ve şanı yüce olansın.” (Buhârî, Enbiya,10; Da’avat, 31, 32; Müslim, Salat, 65, 66, 69)

ALLAHÜMME SALLİ DUASI

OKUNUŞU

Allâhümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed. Kemâ salleyte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrâhîm. İnneke hamîdün mecîd.

ANLAMI

“Allah’ım! Muhammed’e ve Muhammed’in ümmetine rahmet eyle; şerefini yücelt. İbrahim’e ve İbrahim’in ümmetine rahmet ettiğin gibi. Şüphesiz övülmeye lâyık yalnız sensin, şan ve şeref sahibi de sensin.”

ALLAHÜMME BÂRİK DUASI

OKUNUŞU

Allâhümme bârik alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed. Kemâ bârekte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrâhîm. İnneke hamîdün mecîd.

ANLAMI

Allah’ım! Muhammed’e ve Muhammed’in ümmetine hayır ve bereket ver. İbrahim’e ve İbrahim’in ümmetine verdiğin gibi. Şüphesiz övülmeye lâyık yalnız sensin, şan ve şeref sahibi de sensin.

Sübhaneke, bir ayet değil duadır. Hanefi ve Hanbelilere göre Sübhaneke duası okumak sünnettir. Çünkü Hz. Aişe (ra)’den şöyle dediği rivayet edilmiştir: “Hz. Peygamber (s.a.v.) namaza başladığı zaman “Sübhanekellahümme ve bihamdike ve tebarekesmüke ve teala ceddüke vela ilahe gayruk” derdi.” (Ebu Davud)

Hadis-i Şerif’ten öğrendiğimiz Sübhaneke Duası, Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in bize öğrettiği dualardandır. İftitah tekbirinden sonra ilk olarak Sübhaneke Duası okunmak suretiyle Allah’ın yüceliği övülür. Bir diğer Hadis-i Şerif şöyledir:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem gece namaza kalktığı zaman, tekbir alır, sonra: “Ey Allah’ım seni tesbih eder, ve sana hamd ederim. Senin ismin yücedir. Celâlin uludur. Senden başka ilâh yokttur,” derdi. Sonra da üç kere:
– “Allah’tan başka ilâh yoktur.” Üç kere:
– “Allah (şanına lâyık) büyüklükle büyüktür. Şeytandan ve onun şerrinden, kibirinden, sıkmasından bilen işiten Allah’a sığınırım.” derdi. (Tirmizi, Ebvâbu’s-Salât, b. 179)

Sübhaneke namazlarda hangi durumlarda okunur?

Sübhaneke duası, namazlarda ayakta iken iftitah tekbirinden sonra okunur. Her namazın ilk rekatında, iftitah tekbirinden sonra; ikindi namazının sünnetinin ilk ve üçüncü rekatında Fatiha suresinden önce; Yatsı namazının ilk sünnetinde, ilk rekat ile üçüncü rekata kalkınca Fatiha Suresinden önce; Teravih namazları dört rekatte bir selam verilerek kılınıyorsa, üçüncü rekate kalkıldığı zaman Fatiha Suresinden önce; Cenaze namazında, ilk tekbirden sonra (ve celle senâük) eklenerek okunur.

Sübhaneke duasında hangi konudan söz edilir

Sübhaneke tesbihten gelir. Bu da Allah Teala’yı tenzih etmektir. Tebarekesmüke, bereketten gelir. Bu da bir şeyde ilahi hayrın sabit olmasıdır. Teala ceddüke: Ced, azamet demektir. Yani senin büyüklüğün her şeyin büyüklüğünden yüce ve üstündür, yahut senin celalin ve azametin yüce demektir.

SÜBHANEKE DUASI


OKUNUŞU

Sübhânekellâhümme ve bi hamdik ve tebârakesmük ve teâlâ ceddük (ve celle senâûk*) ve lâ ilâhe ğayrûk.
*  “Ve celle senâük” yalnızca cenaze namazlarında kullanılır.

ANLAMI

Allah’ım! Sen eksik sıfatlardan pak ve uzaksın. Seni daima böyle tenzih eder ve överim. Senin adın mübarektir. Varlığın her şeyden üstündür. Senden başka ilah yoktur.

SÜBHANEKE DUASI DİNLE

Tahiyyat namazın ilk oturuş (ka‘de-i ûlâ) ve son oturuş (ka‘de-i ahîre) denen kısımlarında okunur. Tahiyyât iki, üç ve dört rekat olarak kılınan bütün namazların sonunda okunduğu gibi iki rekattan fazla olan üç ve dört rekatlı namazlarda, ikinci rekatın sonunda da okunur. Üç ve dört rekatlı farzlar ile müekked sünnetlerde Tahiyyât duası okunduktan sonra kıyama kalkılır, üç rekatlı namazlarda üçüncü rekatın sonunda dört rekatlı namazlarda dördüncü rekatın sonunda oturulur, “tahiyyât” duası okunur, peşinden “Salli ve Barik Duaları” okunur. Son oturuşlarda tahiyyât’ı okuyacak kadar oturmak farzdır.

İlk oturuşta okunan tahiyyata ilk teşehhüd, son oturuşta okunana ikinci teşehhüd denir. Teşehhüdü okumak Hanefîler’e göre ilk ve son oturuşta vâcip, Mâlikîler’e göre sünnet, Şâfiîler’e göre ilk oturuşta sünnet, Hanbelîler’e göre vâcip ve her iki mezhebe göre son oturuşta farzdır.

Bazı tefsir ve fıkıh kitaplarında Tahiyyat duasıyla irtibat kurularak Resûl-i Ekrem’in mi‘rac gecesinde tahiyyat, salavat ve tayyibat kelimeleriyle Cenâb-ı Hakk’a tâzimde bulunduğu, O’nun da buna selâm, rahmet ve berekât kelimeleriyle mukabele ettiği, Resûlullah’ın gördüğü bu iltifat karşısında selâmın bütün peygamberler, melekler ve insanlar üzerine olmasını temenni ettiği, bunun üzerine bütün meleklerin kelime-i şehâdeti söyledikleri kaydedilir. (Kurtubi, İbn-i Nüceym)

Hz. Peygamber; “Her iki rekâtta oturduğunuz zaman; “et-tehıyyâtü lillâhhi… deyin” (Müslim, Salât, 24; Ebû Dâvud, Salât, 122) buyurmuştur.

TAHİYYAT DUASI


OKUNUŞU

“et-Tahiyyâtü li’llâhi ve’s-salavâtü ve’t-tayyibât es-selâmü aleyke eyyühe’n-nebiyyü ve rahmetu’llāhi ve berekâtüh es-selâmü aleynâ ve alâ ibâdi’llâhi’s-sâlihîn eşhedü en lâ ilâhe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve resûlüh”

ANLAMI

“Bütün tâzimler, övgüler, mülkler, kavlî, bedenî ve malî ibadetler Allah’a mahsustur. Ey Peygamber! Sana selâm olsun, Allah’ın rahmeti ve bereketi üzerine olsun. Selâm bize ve Allah’ın sâlih kullarına olsun. Kesin olarak bilir ve beyan ederim ki Allah’tan başka tanrı yoktur ve şehâdet ederim ki Hz. Muhammed Allah’ın kulu ve elçisidir.”

TAHİYYAT DUASI DİNLE

Fatih ÇOLLAK Hocaefendi’den Ettehiyyatü Duasını dinleyerek öğrenmeye çalışalım: